U prvom mandatu, novi predsjednik Amerike, Donald Tramp je nametnuo carine Kini. Uticaj njegovih najnovijih tarifnih planova mogao bi najviše da našteti Meksiku, ali i Kanadi i Evropskoj uniji.
Donald Tramp je 2018. godine uveo carine i do 50 odsto na veš mašine i solarne panele.
Vlada SAD-a tvrdila je da se američki proizvođači u ovim sektorima bore sa nepoštenom konkurencijom iz inostranstva.
Takođe je uveo carine od 25 odsto na čelik i 10 odsto na aluminijum.
Međutim, izuzeci su bili čelik i aluminijum iz Meksika i Kanade, zahvaljujući sporazumu o slobodnoj trgovini između SAD-a, Kanade i Meksika, poznat kao Sjevernoamerički sporazum o slobodnoj trgovini (NAFTA), koji je kasnije zamijenjen Sporazumom između Sjedinjenih Država, Meksika i Kanade (USMCA).
EU, koja je bila jedan od najvećih izvoznika čelika u SAD, uzvratila je uvođenjem carina na američku robu vrijednu više od tri milijarde dolara, među koju spadaju farmerke, burbon i motori Harley-Davidson.
Tramp je takođe uveo carine na kineske proizvode, od mesa do muzičkih instrumenata, čija vrijednost je iznosila više od 360 milijardi dolara.
Kina je odgovorila uvođenjem carina na američku robu, u vrijednosti većoj od 110 milijardi dolara.
Za vrijeme prethodnog predsjednika Džozefa Bajdena, većina carina na robu iz Kine je ostala na snazi, a uvedene su i nove na neke proizvode, kao što su električna vozila.
Trampove carine su smanjile količinu robe koju SAD uvoze iz nekih zemalja, ali su povećale izvoz drugih zemalja u SAD.
Prije 2018. godine, udio kineske robe bio je veći od 20 odsto ukupnog uvoza SAD-a, dok danas čini manje od 15 odsto, pokazuju podaci američkog Zavoda za statistiku.
Do 2023. godine, Meksiko je prestigao Kinu i postao najveći izvoznik u SAD.
Sada u SAD izvozi robu vrijednu 476 milijardi dolara, dok je vrijednost uvoza iz Kine 427 milijardi dolara.
Ova promjena je djelimično zbog toga što su mnoge kompanije, posebno proizvođači automobila, preusmjerile proizvodnju u Meksiko kako bi iskoristile prednosti sporazuma o slobodnoj trgovini sa SAD-om i niske troškove proizvodnje u toj zemlji.
Meksiko je 2023. godine postao sedmi najveći proizvođač putničkih vozila na svijetu.
Tramp je zaprijetio uvođenjem carina od 25 odsto na proizvode iz Meksika i Kanade dok ove dvije zemlje ne zaustavi priliv migranata i ilegalno proizvedenog fentanila u SAD.
Takođe je najavio uvođenje “kaznene” carine od 10 odsto na već postojeće carine na kinesku robu, tvrdeći da mnoge hemikalije koje se koriste za proizvodnju nezakonitog fentanila dolaze iz Kine.
Ove carine bi mogle da stupe na snagu već 1. februara.
Tramp je takođe zaprijetio da će uvesti carine na proizvode iz EU, rekavši da “nas tretiraju veoma, veoma loše”.
Kanadski premijer Džastin Trudo obećao je da će uzvratiti kontracarinama na proizvode navodno vrijedne milijarde dolara, rekavši: “Kanada će odgovoriti – i sve opcije su na stolu”.
U odgovoru na najavljene dodatne carine na njihove proizvode, kinesko Ministarstvo spoljnih poslova saopštilo je da će “zaštititi svoje nacionalne interese”.
Ako bi najnovije carine stupile na snagu, one bi uglavnom nanijele štetu ekonomijama Kanade i Meksika, kaže profesor Stiven Milard iz britanskog Nacionalnog instituta za ekonomska i društvena istraživanja.
Obje zemlje su u velikoj mjeri zavisne od SAD-a.
Trenutno, SAD kupuje 83 odsto ukupne robe koju Meksiko izvozi, kao i 76 odsto kanadskog izvoza.
“Kanada prodaje velike količine nafte i mašina SAD-u, i carine od 25 odsto bi mogle da smanje njen BDP za 7,5 odsto tokom pet godina, što bi bio značajan udarac”, kaže profesor Milard.
“Ako bi se Meksiku uvele carine od 25 odsto, kompanije koje su otvorile fabrike automobila u toj zemlji mogle bi relativno lako da prebace proizvodnju u matične zemlje tih proizvođača.
“Carine bi mogle da smanje BDP Meksika za 12,5 odsto tokom pet godina, što bi bio ogroman gubitak”.
Lila Abed iz Meksičkog instituta pri američkom istraživačkom Centru Vilsonu, kaže da bi carine SAD-a bile “pogubne” za meksičke radnike.
“Otprilike pet miliona radnih mjesta u SAD-u zavisi od trgovine između SAD-a i Meksika… a nedavna studija pokazuje da oko 14,6 miliona radnih mjesta u Meksiku zavisi od trgovine sa sjevernoameričkim partnerima”, kaže ona, a prenosi “b92“.
Pratite nas na našoj Facebook i
Instagram stranici, kao i na
X nalogu.
